October 25, 2018

October 25, 2018

October 25, 2018

October 25, 2018

October 4, 2018

Please reload

Recent Posts

Kaygı Bozukluğu

October 26, 2017

1/10
Please reload

Featured Posts

Günlük Hayatta Kişiliğimize Uygun mu Hareket Ediyoruz Yoksa Farklı Savunmalarla mı Hayatta Kalıyoruz?

October 26, 2017

İnsanoğlu milyonlarca yıl var olma çabaları içerisinde yaşamaktadır. Bu var olma çabası içerisinde biyolojik faktörlerin yanında psikolojik faktörler de ön plana çıkmıştır. Bu psikolojik faktörlerin insan bünyesindeki etkisini gerek başka alandaki bilim adamları tarafından gerekse insan ve hayvan davranışlarını inceleyen bilim adamları tarafından araştırılması gereken, merak uyandıran konulardandı. İşte tarihten günümüze insan fıtratını incelerken dışarıdan gelebilecek tehlikelere karşın birey çeşitli savunma mekanizmaları geliştirdi. Bu mekanizmaların vücut bütünlüğünü koruma, varlığını sürdürmesi amacıyla önemliydi. Bu savunma mekanizmaları yaparken hem bilinçli hem de bilinçdışı yapıldığını bilim adamları tarafından ifade edildi. Psikanalizin kurucu Sigmund Freud 1873 yılında Viyana Üniversitesinde tıp eğitimi ile başlayan yolculuğuyla beraber psikolojiye ilgi duyması, psikolojinin bu denli gelişmesine olanak verdi. İlk olarak biyolojik kökenli çalışsa da ilerleyen süreçler de fizyolojiye merak salmıştı. Bu merakından sonra 1881 yılından lisansüstü derecesini alarak ve ertesi yıl klinik nörolog olarak çalışmaya başlaması, nöroloji alanında yaptığı çalışmalar Freud’u bu denli tanınır hale getirmesine olanak sağladı. Freud’un çocukluktan beri gelen parlak zekâsı yaptığı çalışmalarla benliği id, ego ve süper ego olarak tanımlamaktaydı; id( altbenlik),ego(benlik), süper ego (Üst benlik) .

 

     Freud’a göre ego 3 farklı tehlikeyle karşılaşmaktadır. Bunlar engellenmeler ve dış dünyadan gelebilecek saldırılar, id’in içgüdüsel ve zorlayıcı istekleri ve süperegonun cezalandırmalarıdır. Bu tehlikelerin egoda oluşturduğu kaygı büyüdükçe, birey savunma mekanizmalarına başvurur. Freud bireyin küçük yaşlardan itibaren kendi benliğini korumak, sorunlar, iç ve dış çatışmalardan en az etkilenmek için çeşitli şekillerde kendini rahatlatmaya çalışan savunma mekanizmaları geliştirdiğini ileri sürmüştür. Burada ego sorunlarla baş edemediği anda devreye girerek savunma mekanizmalarına başvurur. Kişi savunmalara giderken hoşuna gitmeyen duygulanımlarla karşı karşıya kalır. Bunlar kaygı, depresyon ve öfkedir. Bu duygulanım karşısında hayatının kötüye gideceği düşüncesi içerisinde kendisini bulabilir.

 

 

Savunma mekanizmaları aşağıdaki gibidir.

                                                                

Savunma mekanizmalarına örnek verecek olursak eğer;

 

1)Bastırma: istenmeyen duyguyu bilinçdışına iterek ondan uzaklaşmasını sağlar. 

Örneğin: Çocukluğunda ebeveynleri ile olan ilişkileri hatırlamaktan acı duyan birinin ne zaman aklına ebeveynleri gelse onları düşünmemeye çalışması (Bastırma).En çok kullanılan savunma mekanizmalarından bir tanesidir. Psikoterapi de bazı kişilik bozuklukları(örneğin; borderline kişilik örgütlenmesi) hastaları seansı manipüle etmeye çalışırken kendi duygularının temasından kaçınır ve onları düşünmemeye çalışır, bastırma mekanizmasına örnek verilebilir.

2)Yansıtma: Bireyin hoşuna gitmeyen veya kabul edemeyeceği durumlarda bir başka insana yönlendirmesidir.

Örneğin: İnsanlara güvenmeyen birinin başkalarını güvensiz bulması (Yansıtma)

3)Yüceltme: Doğuştan getirdiğimiz (saldırganlık ve cinsellik gibi)  baskılanmış duygularımızın toplumun makul bulacağı alanlarda yaparak bu istekleri doyurmasıdır.

Örneğin: Öğrencilerden pek hoşlanmayan bir öğretmenin disiplin kurulundan sorumlu olması (Yüceltme).MEB’de ya da Özel kurumlarda çalışan personellerin bazılarında bu savunma mekanizması mevcut olduğu gözlemlenmektedir.

4)Özdeşim Kurma: Kendisinin hoşlanmadığı bir özelliğinin, bir başkasının hoşlandığı bir özelliklerini taklit ederek karşısındaki kişinin duygu ve düşüncelerinin kendisine aitmiş gibi hissetmesidir.

Örneğin: Bireysel olarak pek dilediğince yaşayamamış nice ebeveynin çocuklarının yaşadıklarım veya başarıları aracılığıyla kendi yaşanmamışlıklarını telafi etmeye çalışmaları (özdeşim kurma).Örneğin; Lisans okumuş bir ebeveynin yüksek lisans girmek için çabalarken girememiş olması, kendi çocuğu yüksek lisansa girerek sanki kendisi giriyormuşçasına başarı elde etmeye çalışması buna örnek verilebilir.

5)İnkar/Yadsıma: Bireyin istemediği veya kabul etmediği bir konuda yokmuş gibi davranmasıdır.

Örneğin: Bir yıldır eşinden boşanmış birinin eşi varmış gibi onun için alışveriş yapması ve evdeymiş gibi ona hediye alması (inkar/yadsıma).Yakın çevremde yaşayan bir beyefendi yas sürecini uzun tutarak eşinin bulunduğu odayı muhafaza etmiş, eşyalarına dokunmamış ve sanki eşi evdeymiş gibi ona hediyeler almaktaydı. Bu kendisinin inkar savunma mekanizmasında olduğunu göstermekteydi.

6)Çarpıtma: Bu mekanizmada birey kendisinin hatalı olduğuyla alakalı durumu çarpıtarak başka bir kişiye ya da nesneye yönlendirmesidir.

Örneğin: Alkollü bir şekilde hız yaparak araba kullanan biri trafik kazası geçirip yürüyemez hale geldiğinde, durumun nedeni olarak trafik polisinin ve polis kontrolünün eksikliğini ileri sürer(çarpıtma).Psikoteknik merkezlerinde de psikologların sık sık karşılaştığı savunma mekanizmalarından biridir. Sürücüler bu savunma mekanizmasıyla kendi hatalarını başkalarına ya da başka bir nesneye mal ettikleri gözlemlenmektedir.

7)Ödünleme: Bireyin isteklerinin doyurulması ile alakalı alanda oluşturduğu kaygının onun yerine geçebilecek herhangi bir alana yönlenmesidir.

Örneğin: Kız arkadaşlarından ilgi görmeyen bir gencin iyi bir dost olarak her zaman onların yardımına koşması (ödünleme)

8)Yer/Yön değiştirme: Bireyin asıl hissettiği duyguyu kişiye yansımazken başka birine ya da başka bir nesneye yansıtarak yön değiştirmektedir.

Örneğin: Eşine kızan bir adamın elindeki telefonu duvara fırlatması, sevgilisine/partnerine kızan bir insanın çiçeği çöpe atması gibi örnekler verilebilir. (yer/yön değiştirme)

9)Karşıt pekiştirme: Kişinin çatışan duygu ve güdülerden toplumca beğenilmeyenlerini inkar etmek için düşündüğünün tam tersini söylemesi ya da gerçekleştirmesi.

Örneğin: Bir arkadaşından hiç hoşlanmayan bireyin o arkadaşına çok iyi davranması (karşıt pekiştirme)

10)Gerileme: Bireyin o anki potansiyelinden daha da ilkel geriye gitme durumudur.

Örneğin: Kendini çekingen bulan bir gencin üniversiteye başlar başlamaz bu konuda cesur davranıp daha sosyal olmaya karar vermesi ve bu yönde iyi bir yol alırken bir arkadaşının kendisine haksız sözler sarf etmesine çok kırılıp çekingen ve kimseyle ilişki kurmayan haline dönmesi (gerileme)

11)Düş kurma: Bireyin gerçek hayatta doyurulmayan isteklerinin düş kurarak doyurmak istemesidir.

Örneğin: Birey âşık olduğu kıza ulaşamayınca onu düşlemek suretiyle günlük yaşamına daha kolay uyum sağlar (düş kurma)

12)Bahane bulma/mantığa büründürme: Bireyin kabul görmeyecek davranışlarını çeşitli bahaneler kullanarak haklı gösterme çabasıdır. Verilen örnekte de Ahmet’i çok beğendiği kız çıkma teklifini kabul etmemiş gerçekliğini kabullenmek yerine “pek güzel bulmuyorum, arkadaş olabilirdik” diye bahane bulmaktadır.

Örneğin: Çok beğendiği kıza çıkma teklif edip reddedilen Ahmet’in: “Aslında iyi arkadaş olacağımızı düşünüyordum ama kendisini pek güzel bulmuyorum” demesi (Bahane bulma/ mantığa bürünme)

          

    Buradan da anlaşılacağı gibi savunma mekanizmalarının tanımı ve örneklerle ifade edilişi anlamamız açısından önem arz etmekteydi. İnsanoğlunun tarihten günümüze kadar ki dönemini incelediğimiz zaman kendini anlamlandırması ve anlaşılır olması büyük bir mücadeledir. En zor olan kısmı da kendisine olan yolculuğudur. İnsanın bu yolculuğunda gelişimini tamamlayabilmesi açısından kendi dinamiğini keşfetmesi ya da keşfedilmeye açık ve belirli bir dinamiğin gelişmesine izin vermesi gerekmektedir. Buradan anlaşılacağı gibi savunma mekanizmaları bireyin yaşamsal faaliyetlerinin devamı açısından önemlidir.

 

26.10.2017

Psikolog M.Enes İMERT

 

Please reload

Follow Us
Search By Tags
Please reload

Archive
  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square
  • Google+ Basic Square

Adres

Yunus Emre Caddesi No:43

Kanal Boyu/Eski Kapalı Spor Salonu Karşısı

Battal Gazi 44300

Malatya

  • Facebook App simgesi
  • Instagram klasik

Çalışma Saatleri

Pazartesi-Cumartesi 8.30-18.00

İrtibat Numaraları

0422 321 22 11

0530 643 10 14

 

ankapsikiyatri@aol.com

2014 © her hakkı mahfuzdur. Anka Psikiyatri ve Psikoterapi Merkezi